كشاورزي صنعتي اساس اقتصاد برزيل
رشد توانمند بخش كشاورزي با ترديد باز باعث رشد سرانه ناخالص ملي و اقتصاد برزيل شده است.
اقتصاد كشاورزي اين كشور بر پايه زمينداري بزرگ استوار بوده كه طي آن اراضي وسيعي به يك تكمحصول صادراتي اختصاص مييافت و توليد اين محصول نيز به نيروي كار بردگان متكي بود.
با شروع كشت نيشكر در قرن شانزدهم روند اقتصادي برزيل دستخوش يك سلسله چرخههاي متناوب رونق شد و به دنبال نيشكر پنبه، كاكائو، كائوچو و قهوه محصولات عمده برزيل را تشكيل دادند.
در دهه هفتاد ميلادي شمار محصولات كشاورزي صادراتي برزيل افزايش يافته و سويا يكي از محصولاتي سنتي و درآمدزاي بود از محصولات ديگر شامل قهوه، كاكائو و شكر پيشي گرفت.
در اين دهه با سياستهايي كه دولت برزيل مبني بر اعطاي اعتبارات روستايي اتخاذ كرد ارزش، حجم و تنوع محصولات فرآوري شده كشاورزي بطور قابل توجهي افزايش يافت.
در پي اقدامات دولت بخش كشاورزي برزيل با استفاده از فنآوريهاي جديد و شيوههاي نوين تصميمگيري بازرگاني نوسازيهايي را در بخش كشاورزي انجام داد.
در طول سالهاي دهه 80 ميلادي به رغم كاهش چشمگير اعتبارات روستايي و سرمايهگذاري دولتي در اثر بحران مالي دولت كشاورزي همچنان نقش عمدهاي در اقتصاد كشور ايفا كرد.
در طول اين دهه بخش كشاورزي توانست- عملكرد مثبتي ارايه دهد و بازده توليد زراعي سالانه بين 4/3 تا 4 درصد رشد كرد. با گشوده شدن درهاي بخش كشاورزي به بازارهاي بينالمللي دولت برزيل سياست موسوم به "حداقل قيمت تضميني" را ارايه كرد كه در حفظ سطح درآمد بخش كشاورزي موفق بود.
طي سالهاي دهه نود ميلادي نه تنها سياستهاي اقتصادي داخلي بلكه ايجاد سازمان تجارت جهاني بخش كشاورزي برزيل را تحت تاثير قرار داد.
در بعد داخلي از سال 1995 به اين سو سياستهاي كشاورزي دولت به كارگيري ابزارهاي اقتصادي نظير اعطاي اعتبارات روستايي و اجراي برنامههايي در جهت حمايت از تجارت محصولات كشاورزي را همراه با ابزارهاي ساختاري نظير پژوهشهاي كشاورزي و دامپروري دنبال كرد. اين سياستها باعث افزايش بهرهوري شده و جنبه بازرگاني كشاورزي را نيز تقويت كرد.
در زمينه تجارت بينالمللي نيز صادرات كشاورزي برزيل 35/37 درصد رشد كرد.
با بروز بحران آسيا در پايان دهه نود ميلادي صادرات كشاورزي برزيل با روند انقباظي روبرو شده و 8/3 درصد كاهش يافت.
اينك در آغاز قرن بيست و يكم، كشاورزي همچنان يك بخش راهبردي اقتصادي برزيل به شمار ميرود و برزيل همچنان بزرگترين توليد كننده قهوه جهان است.
حدود يك سوم از پرتقال جهان در برزيل توليد ميشود و برزيل بزرگترين تامين كننده جهاني اين ميوه به شمار ميرود برزيل همچنين بزرگترين توليدكننده حبوبات، سويا، ذرت، كاكائو موز و برنج است.
طي دو دهه اخير به منظور تنوع بخشي به محصولات كشاورزي گوناگونيهايي در برزيل صورت گرفته كه نتايج چشمگيري به بار آورده و توليد غلات شامل گندم برنج، ذرت و بويژه سويا رشد چشمگيري داشته است.
فرآوردههاي جنگلي بويژه كائوچو، انواع ميوههاي هستهدار جنگلي شامل بادام هندي موم و الياف گياهي، ديگر همچون گذشته از درختان خودروي جنگلي بدست نميآيد بلكه كشت ميشود.
برزيل در ميان كشورهاي توليدكننده گوشت گاو در جهان مقام دوم را دارد و 80 درصد گاوهاي برزيل به خاطر توليد گوشت و 20 درصد باقي مانده براي توليد شير پرورش مييابد.
فرآوري و صنايع تبديلي و تكميلي يكي از بخشهاي اصلي اقتصاد برزيل است كه 12 درصد توليد ناخالص ملي را تشكيل ميدهد.
طي سالهاي دهه هفتاد ميلادي سهم كشت و صنعت در مجموع صادرات كشور 70 درصد بوده و در سال 2002 ميلادي اين سهم به 40 درصد رسيد.
رشد توانمند بازده كشاورزي برزيل منجر به مصونيت اين كشور از ركود اقتصادي در خلال بحران انرژي سال 2001 ميلادي شد.
فرآيند فرآوري محصولات كشاورزي در انتهاي زنجيره خود ارتباط نزديكي با صنعت بستهبندي، صنايع فرآوري، صنايع توليدكننده مواد اوليه شامل آفتكشها، كودهاي شيميايي خوراك دام و طيور محصولات دامپزشكي و تجهيزات كشاورزي دارد.
اين بخش همچنين در برگيرنده توليد انرژي با بهرهگيري از مواد آلي است كه در اين عرصه برزيل پيشتاز ديگر كشورهاي جهان است.
در يك برآورد كلي تخمين زده ميشود كه بخش كشت و صنعت 30 درصد اقتصاد برزيل را تشكيل ميدهد.
خبرنگار: كبري آكيشي |